เงินเดือนเข้าบัญชี 20,000 บาท ไม่ได้แปลว่าคุณมีเงินให้ใช้ 20,000 บาทครับ บางส่วนมีเจ้าของรออยู่แล้ว ทั้งค่าเช่า ค่ากิน ค่าเดินทาง และยอดผ่อนที่กำลังจะถึงกำหนด
บทความนี้สำหรับคน Gen Z ที่เริ่มทำงาน มีเงินเดือนของตัวเอง แต่ยังรู้สึกว่าทำงานทั้งเดือนแล้วต้องรอเงินเดือนรอบหน้าเหมือนเดิม เราจะเริ่มจากการแยก “ยอดเงินในบัญชี” ออกจาก “เงินที่ใช้ได้จริง” ด้วยตัวอย่างและวิธีตรวจที่ทำได้วันนี้
ผมไม่ได้จะเริ่มด้วยการสั่งให้เลิกซื้อกาแฟครับ เพราะถ้าค่าเช่า ค่าเดินทาง และภาระที่บ้านกินรายได้เกือบหมด ต่อให้ชงกาแฟเอง ปัญหาหลักก็ยังอยู่ เราต้องเห็นตัวเลขก่อนว่าเงินไม่พอเพราะอะไร
เลือกอ่าน: คำนวณเงินที่ใช้ได้จริง · ตัวอย่างเงินเดือน 20,000 บาท · เช็กภาระผ่อน · เริ่มจัดเงินใน 7 วัน
1. เงินเดือนเข้าแล้ว ทำไมยังรู้สึกว่าเงินไม่พอ?
ลองเปิดแอปธนาคารแล้วถามตัวเองว่า เงินที่เห็นตรงนี้ต้องอยู่กับเราอีกกี่วัน และมีรายการอะไรที่ยังไม่ได้ตัดออกบ้าง ไม่ใช่ถามแค่ว่าวันนี้ซื้ออะไรไหว
ปัญหาหนึ่งคือเงินทุกหน้าที่อยู่รวมกันในบัญชีเดียว เราเห็นยอดก้อนใหญ่ในวันเงินเดือนออก จ่ายไปทีละรายการ แล้วค่อยมารู้ปลายเดือนว่าเงินค่าใช้ชีวิตถูกใช้ไปกับเรื่องอื่นแล้ว
วิธีคิดเบื้องต้น: รายได้สุทธิที่ได้รับจริง − บิลและภาระที่ต้องจ่าย − งบใช้ชีวิตจำเป็น − เงินกันสำหรับรายจ่ายที่รู้ล่วงหน้า − เงินออมที่จัดสรรได้ = งบเลือกใช้
ใช้เงินเข้าจริงหลังหักรายการจากเงินเดือนแล้วเป็นฐาน และอย่านับโบนัส โอที หรือรายได้เสริมที่ยังไม่แน่นอนมารองรับรายจ่ายประจำ ถ้าได้เงินเพิ่มจริงค่อยจัดสรรอีกครั้งครับ
2. ตัวอย่างเงินเดือนสุทธิ 20,000 บาท เหลือให้เลือกใช้เท่าไร?
ตัวเลขต่อไปนี้เป็นตัวอย่างสมมติสำหรับสาธิตวิธีคิด ไม่ใช่ค่าครองชีพเฉลี่ยของ Gen Z และไม่ใช่สัดส่วนที่ทุกคนต้องทำตาม
| รายการ | จำนวนต่อเดือน |
|---|---|
| ค่าเช่า | 5,000 บาท |
| ค่าน้ำ ค่าไฟ โทรศัพท์และอินเทอร์เน็ต | 1,000 บาท |
| เงินช่วยครอบครัว | 1,000 บาท |
| ยอดผ่อนเดิมที่ถึงกำหนด | 2,000 บาท |
| งบอาหารและเดินทาง | 6,000 บาท |
| กันไว้สำหรับรายจ่ายที่รู้ล่วงหน้า | 1,000 บาท |
| ออมเข้ากองฉุกเฉิน | 1,000 บาท |
| งบเลือกใช้ เช่น กินเที่ยว ซื้อของ หรือออมเพิ่ม | 3,000 บาท |
| รวม | 20,000 บาท |
ในตัวอย่างนี้ บิลและภาระเดิมรวม 9,000 บาท แม้ยอดเงินยังนอนอยู่ในบัญชี ก็ไม่ได้หมายความว่าเอาไปซื้อของเพิ่มได้ทั้งหมด ส่วนเงินกินอยู่และเดินทางอีก 6,000 บาทก็ต้องพาเราไปถึงเงินเดือนรอบหน้า
เงินที่เลือกใช้ได้จึงเหลือ 3,000 บาท ถ้ารอบเงินเดือนมี 30 วัน ก็เฉลี่ยวันละ 100 บาทสำหรับความต้องการเพิ่มเติม ไม่ใช่เงินใช้ชีวิตทั้งหมดวันละ 100 บาท เพราะค่าอาหารและเดินทางแยกไว้แล้ว
ไม่จำเป็นต้องใช้เท่ากันทุกวันครับ จะเก็บงบส่วนนี้ไว้เที่ยวกับเพื่อนช่วงสุดสัปดาห์ก็ได้ แต่ถ้าใช้ไป 2,000 บาทตั้งแต่ต้นรอบ งบเลือกใช้ที่เหลือก็คือ 1,000 บาท ไม่ใช่รอให้ยอดบัญชีเหลือน้อยก่อนค่อยรู้ตัว
3. เงินเก็บสำหรับรายจ่ายล่วงหน้า กับเงินฉุกเฉิน เป็นคนละก้อน
ค่าต่อทะเบียน ค่าสมาชิกรายปี หรือของใช้ที่รู้ว่าต้องเปลี่ยน เป็นรายการที่เตรียมล่วงหน้าได้ ถ้าต้องจ่าย 12,000 บาทในอีก 12 เดือนและยังไม่ได้กันเงินไว้ ก็ทยอยกันเดือนละ 1,000 บาท แต่ถ้าเหลือแค่ 4 เดือน ต้องกันเดือนละ 3,000 บาท หรือปรับแผนให้ทัน
ส่วนเงินฉุกเฉินมีไว้รองรับเหตุไม่คาดฝัน เช่น รายได้หยุดชั่วคราวหรือค่าใช้จ่ายจำเป็นเร่งด่วน ไม่ควรเอาสองก้อนนี้ปนกันจนเงินสำรองหายทุกครั้งที่มีบิลรายปี
ธนาคารแห่งประเทศไทยให้แนวทางเงินออมเผื่อฉุกเฉินเริ่มต้นประมาณ 3–6 เท่าของรายจ่ายจำเป็นและภาระผ่อนหนี้ต่อเดือน โดยปรับตามความเสี่ยงของรายได้และเวลาที่อาจต้องใช้หางานใหม่ อ่านหลักคิดจาก ธปท.: ลดเสี่ยง เพิ่มสุข ด้วยเงินออมเผื่อฉุกเฉิน
ถ้าเป้าหมายยังไกล เริ่มจากจำนวนที่ทำได้โดยไม่ทำให้ขาดค่าใช้จ่ายจำเป็นหรือผิดนัดหนี้ ไม่ต้องกู้เงินมาออมให้ดูเหมือนมีวินัย เก็บไว้ในที่เข้าถึงได้และมูลค่าไม่ผันผวนมาก เช่น บัญชีออมทรัพย์แยกจากบัญชีใช้จ่าย เงินที่ต้องใช้ฉุกเฉินไม่ควรขึ้นอยู่กับว่าวันนั้นตลาดลงทุนเป็นสีอะไรครับ
4. ผ่อนเดือนละนิด ต้องรวมทุกนิดก่อนตัดสินใจ
โทรศัพท์เดือนละ 900 บาท ของใช้ 600 บาท และอีกรายการ 500 บาท ฟังแยกกันอาจไม่มาก แต่รวมแล้วคือ 2,000 บาทต่อเดือน ตัวเลขนี้ต้องถูกหักจากเงินเดือนรอบหน้าก่อนคุณเริ่มใช้ชีวิต
ก่อนเพิ่มภาระใหม่ เปิดดูทุกแอป ทุกบัตร และใบแจ้งยอด แล้วรวมยอดที่ต้องจ่ายแต่ละเดือน พร้อมวันครบกำหนดและวันที่แต่ละรายการผ่อนจบ อย่าดูแค่ค่างวดของชิ้นที่กำลังอยากซื้อ
คำถามก่อนกดผ่อน: ถ้าเดือนหน้าไม่มีโอที ไม่มีโบนัส และไม่มีคนช่วยออกให้ ผมยังจ่ายทั้งหมดพร้อมใช้ชีวิตได้ไหม? แม้บางรายการไม่มีดอกเบี้ย ภาระเงินสดก็ยังมีอยู่ ส่วนดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และเงื่อนไขผิดนัดต้องตรวจจากสัญญาของแต่ละบริการ
ถ้าคุณใช้บัตรเครดิต ให้แยกรายการซื้อใหม่กับยอดชำระของรายการเดิมให้ชัด เพื่อไม่ลืมภาระหรือบันทึกค่าใช้จ่ายก้อนเดียวซ้ำ อ่านต่อเรื่อง 3 วิธีหลีกเลี่ยงหนี้บัตรเครดิต
5. ถ้าหักค่าใช้จ่ายจำเป็นแล้วเงินติดลบ อย่าโทษตัวเองอย่างเดียว
ถ้ารายได้สุทธิ 20,000 บาท แต่ค่าใช้จ่ายจำเป็นกับยอดผ่อนเดิมรวม 21,000 บาท คุณขาดอยู่ 1,000 บาทก่อนซื้อความสุขเพิ่มเติมด้วยซ้ำ การหยิบวงเงินมาจ่ายให้ครบเดือนนี้ยังไม่ได้ทำให้ช่องว่างนั้นหายไป
ต้องแยกว่าปัญหามาจากค่าครองชีพ ภาระครอบครัว ภาระผ่อน หรือรายได้ที่ไม่พอ แล้วค่อยเลือกสิ่งที่ปรับได้จริง เช่น ลดภาระประจำเมื่อทำได้ ประเมินการเปลี่ยนที่อยู่โดยรวมค่าเดินทางและค่ามัดจำด้วย หรือหารายได้เพิ่มโดยหักต้นทุนและดูเวลาที่เสียไป
ถ้าเริ่มจ่ายหนี้ไม่ไหว ควรเตรียมรายได้ ค่าใช้จ่าย และหนี้ทุกบัญชีเพื่อติดต่อเจ้าหนี้สอบถามทางเลือก ไม่รับแผนใหม่เพียงเพราะค่างวดช่วงแรกต่ำลง อ่านวิธีเริ่มจัดข้อมูลได้ใน เริ่มแก้หนี้รายย่อย: มีหลายบัญชี จ่ายไม่ไหว ควรตรวจอะไรก่อน?
6. ลองจัดเงินใน 7 วัน โดยไม่ต้องรอเงินเดือนรอบหน้า
- วันที่ 1: เปิดรายการเดินบัญชีและกระเป๋าเงินที่ใช้ จดเงินที่มีอยู่จริง ไม่นับวงเงินกู้เป็นเงินของตัวเอง
- วันที่ 2: รวมบิลและยอดผ่อนที่จะถึงกำหนดก่อนเงินเดือนเข้า จดวันจ่ายให้ครบ
- วันที่ 3: กันค่าอาหาร เดินทาง และค่าใช้จ่ายจำเป็นจนถึงรอบเงินเดือนหน้า ถ้าเหลือ 12 วัน ก็วางแผนให้ครบ 12 วัน
- วันที่ 4: ไล่รายจ่ายที่รู้ล่วงหน้าในอีก 3–12 เดือน แยกสิ่งจำเป็นจากเป้าหมายที่เลื่อนได้
- วันที่ 5: แยกเงินตามหน้าที่ จะใช้บัญชีย่อยหรือจดแยกในโน้ตก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเปิดบัญชีใหม่หลายบัญชี
- วันที่ 6: ตั้งงบกินเที่ยวและซื้อของจากเงินที่เหลือจริง ถ้ายังไม่เหลือ ให้กลับไปแก้รายการใหญ่ก่อน
- วันที่ 7: เทียบแผนกับที่ใช้จริง เลือกปรับหนึ่งเรื่องที่มีผลต่อเดือนหน้า แล้วตรวจซ้ำในวันเงินเดือนออก
อยากทดสอบว่าระบบนี้ช่วยไหม ให้ดูหลังผ่าน 2–3 รอบเงินเดือนว่า เงินพอถึงรอบถัดไปหรือไม่ บิลจ่ายทันไหม เงินสำรองเพิ่มขึ้นหรือเปล่า และยังต้องใช้หนี้ใหม่ซื้อของจำเป็นเท่าเดิมไหม การจดครบทุกบาทแต่ยังไม่เห็นปัญหา ยังไม่ใช่จุดหมายครับ
คำถามสั้น ๆ สำหรับคนเริ่มจัดการเงิน
เงินเดือนน้อย ต้องออม 20% ให้ได้ไหม?
ไม่ควรใช้เปอร์เซ็นต์เดียวบังคับทุกคน เริ่มจากค่าใช้จ่ายจำเป็น ภาระหนี้ และเงินเหลือจริง ตั้งยอดที่ทำต่อได้ แล้วค่อยเพิ่มเมื่อสถานการณ์เอื้อ
ออมแล้ว ยังซื้อของที่ชอบได้ไหม?
ได้ครับ ถ้าจัดอยู่ในงบเลือกใช้และไม่ดึงเงินบิลหรือเงินจำเป็นมาแทน การจัดเงินควรทำให้คุณใช้เงินโดยรู้ผลต่อเดือนหน้า ไม่ใช่ทำให้รู้สึกผิดกับทุกความสุข
ต้องเริ่มลงทุนทันทีที่ได้เงินเดือนแรกไหม?
ก่อนนำเงินไปลงทุน ให้ดูเงินสำรอง ภาระหนี้ และเวลาที่ต้องใช้เงินก้อนนั้นก่อน เงินสำหรับค่าเช่าเดือนหน้ากับเงินลงทุนระยะยาวทำหน้าที่ต่างกัน
ผมอยากให้จำประโยคเดียว: อย่าดูแค่ว่าบัญชีเหลือเท่าไร ให้ดูว่าเงินที่เหลือต้องรับผิดชอบอะไรอีกบ้าง เงินเดือนที่มากขึ้นช่วยได้ แต่ถ้ายังไม่รู้ว่าเงินแต่ละก้อนมีหน้าที่อะไร รายจ่ายก็มีโอกาสโตตามรายได้จนกลับมารอเงินเดือนเหมือนเดิมครับ
Antonio
ชุดความรู้การเงินสำหรับ Gen Z วัยเริ่มทำงาน · เผยแพร่ 27 ตุลาคม 2569 · ตัวอย่างทั้งหมดเป็นสถานการณ์สมมติสำหรับอธิบายวิธีคิด ไม่ใช่ข้อมูลลูกค้าหรือคำแนะนำเฉพาะบุคคล