บริษัทหยุดกิจการแล้ว ภาระที่กรรมการเซ็นค้ำส่วนตัวยังไม่สิ้นสุดเพียงเพราะบริษัทหยุดครับ ถ้าบริษัทเป็นผู้กู้ ให้ตรวจว่ากรรมการลงชื่อแทนบริษัท ลงชื่อเป็นผู้ค้ำส่วนตัว หรือเอาทรัพย์ส่วนตัวไปจำนองด้วย คนเดียวอาจลงชื่อหลายฐานะในสินเชื่อก้อนเดียวกัน และแต่ละฐานะมีผลต่างกัน
ภาพปกเป็นภาพประกอบสร้างด้วย AI
เปิดเอกสาร 3 ฉบับก่อนดูว่าใครต้องรับผิด
1. สัญญากู้: ใครเป็นผู้กู้?
เริ่มที่ชื่อคู่สัญญาและช่องลายเซ็น ถ้าชื่อบริษัทเป็นผู้กู้และกรรมการลงชื่อแทนบริษัท ลายเซ็นในฐานะผู้แทนอย่างเดียวไม่ได้ทำให้กรรมการเป็นผู้กู้หรือผู้ค้ำส่วนตัว ให้เปิดเอกสารแนบท้ายและสัญญาอื่นของวงเงินเดียวกันด้วย โดยเฉพาะหน้าที่ระบุผู้กู้ร่วม ผู้ค้ำ หรือเจ้าของทรัพย์ที่ให้หลักประกัน
2. สัญญาค้ำประกัน: กรรมการลงชื่อส่วนตัวไว้กับหนี้บัญชีไหน?
ถ้ากรรมการลงชื่อเป็นผู้ค้ำส่วนตัว ให้ตรวจเลขสัญญา หนี้ที่ค้ำ ขอบเขตหรือวงเงินที่ระบุ และหนังสือแก้ไขภายหลัง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 680 วางหลักว่าผู้ค้ำผูกพันต่อเจ้าหนี้เมื่อผู้กู้ไม่ชำระ ส่วนมาตรา 698 วางหลักว่าผู้ค้ำหลุดพ้นเมื่อหนี้ของผู้กู้ระงับสิ้น การหยุดดำเนินกิจการอย่างเดียวจึงยังไม่ตอบว่าหนี้บัญชีนั้นสิ้นสุดแล้วหรือยัง ดู ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่กรมบังคับคดีเผยแพร่ ประกอบ
3. สัญญาจำนอง: ทรัพย์ของใครผูกไว้กับหนี้?
ถ้าเอาที่ดินหรือบ้านส่วนตัวมาจำนองเพื่อประกันหนี้บริษัท ให้ตรวจทะเบียนจำนองและดูว่ามีสัญญาค้ำแยกอีกฉบับหรือไม่ มาตรา 727/1 มีหลักจำกัดความรับผิดของผู้จำนองที่ประกันหนี้ของคนอื่น และมีข้อยกเว้นเฉพาะที่ต้องตรวจเมื่อผู้จำนองมีอำนาจจัดการหรือควบคุมนิติบุคคลลูกหนี้ และลงนามค้ำประกันแยกต่างหาก กรณีนี้ต้องอ่านเอกสารทั้งสองฉบับก่อนประเมินภาระส่วนตัว ดู คำอธิบายกฎหมายค้ำประกันและจำนองจากสำนักงานกฎหมายและคดี กรุงเทพมหานคร
ตัวอย่างสมมติ: บริษัทเป็นผู้กู้ กรรมการ ก ลงชื่อแทนบริษัทและเซ็นสัญญาค้ำส่วนตัว ส่วนกรรมการ ข ให้บริษัทใช้ที่ดินของตนเป็นหลักประกันและลงชื่อในสัญญาจำนอง เมื่อบริษัทหยุดกิจการ ต้องตรวจภาระของ ก จากสัญญาค้ำ และภาระของ ข จากทะเบียนจำนองและเอกสารอื่นที่ ข ลงชื่อไว้ แยกตรวจทีละคน ทีละบัญชีครับ
หยุดกิจการ จดทะเบียนเลิก และชำระบัญชี เป็นคนละขั้น
ถ้าเพียงหยุดขายหรือหยุดผลิต ให้ตรวจสถานะบริษัทและหนี้แยกกัน หากจดทะเบียนเลิกแล้ว บริษัทจำกัดยังถือว่าคงอยู่เท่าที่จำเป็นสำหรับการชำระบัญชีตามมาตรา 1249 ผู้ชำระบัญชีมีหน้าที่สะสางทรัพย์สินและหนี้สินตามมาตรา 1250 ให้ขอหลักฐานสถานะการชำระบัญชีและยอดรายเจ้าหนี้มาดูคู่กัน อ่าน คู่มือการชำระบัญชีบริษัทจำกัดของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ถ้าเจ้าหนี้ส่งหนังสือถึงกรรมการ ต้องดูอะไร?
ให้แยกว่าหนังสือส่งถึงบริษัทในฐานะผู้กู้ หรือถึงกรรมการในฐานะผู้ค้ำ หากใช้หลักตามมาตรา 686 เจ้าหนี้ต้องส่งหนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำภายใน 60 วันนับแต่ผู้กู้ผิดนัด และยังเรียกให้ผู้ค้ำชำระก่อนหนังสือไปถึงไม่ได้ ถ้าส่งช้า ผลตามมาตรานี้เกี่ยวกับดอกเบี้ย ค่าสินไหมทดแทน และภาระอุปกรณ์ที่เกิดหลังพ้นกำหนด จึงควรตรวจยอดเงินต้นและรายการอื่นแยกกัน เก็บทั้งหนังสือ ซอง หลักฐานส่ง และวันที่ได้รับ ดู ตัวบทมาตรา 686 ในพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมฯ ฉบับที่ 20 และ วิธีตรวจหนังสือบอกกล่าวสำหรับผู้ค้ำ
ถ้าได้รับ หมายศาลและคำฟ้อง ให้ดูวันนัดก่อน แล้วให้ทนายตรวจชื่อจำเลย ฐานที่ถูกฟ้อง และเอกสารประกอบ ส่วนการคุยกับเจ้าหนี้ทำควบคู่กันได้ตามสถานะคดี
ก่อนคุยกับเจ้าหนี้ ให้สรุปหนี้เป็นรายบัญชี
จดหนึ่งบรรทัดต่อหนึ่งบัญชีว่าใครเป็นผู้กู้ ใครค้ำ ทรัพย์ของใครผูกอยู่ ยอดล่าสุดเท่าไร และมีหนังสือหรือกำหนดนัดอะไรบ้าง แล้วถามให้ชัดว่า ถ้าปรับโครงสร้าง ปิดบัญชี หรือเปลี่ยนหลักประกัน เอกสารใหม่จะมีผลต่อผู้ค้ำและผู้จำนองอย่างไร ขอคำยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนลงชื่อครับ
ถ้าบริษัทมีเจ้าหนี้หลายแห่ง ให้ใช้ คู่มือวางแผนหนี้ SME หลายธนาคาร เพื่อรวมยอดและกระแสเงินสดก่อนเสนอแผน หรือเลือกอ่านตามสถานการณ์ใน คู่มือแก้หนี้ เริ่มตรงไหน?
