ธนาคารไร้สาขา (Virtual Bank)

_{รู้จัก “ธนาคารไร้สาขา (Virtual Bank)” แบงก์รูปแบบใหม่กำลังมา}

ธนาคารไร้สาขา แบงก์รูปแบบใหม่

เทคโนโลยียัง “ดิสรัป” ไม่หยุดและบอกไม่ได้ว่าจะหยุดตรงไหน ธนาคารพาณิชย์เป็นธุรกิจที่ต้องปรับตัวครั้งใหญ่ เมื่อแบงก์ชาติเตรียมผลักดัน “ธนาคารไร้สาขา”

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เตรียมผลักดันธนาคารในรูปแบบใหม่ เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของโลกการเงิน ให้ตรงกับความต้องการของผู้ใช้บริการมากขึ้น โดยธนาคารรูปแบบใหม่นี้มีใช้เทคโนโลยีสื่อสารเป็นแกนในการขับเคลื่อน เพราะจะเป็นธนาคารที่ไม่เคยมีมาก่อนในประเทศไทย นั่นคือ “ธนาคารไร้สาขา”

ขณะนี้ ธปท. อยู่ระหว่างการรับฟังความคิดเห็นถึงธนาคารที่ว่านี้ ก่อนจะอนุญาตให้สามารถดำเนินการได้ ซึ่งขณะนี้พบว่ามีเอกชนหลายรายกำกำลัง “ซุ่ม” เตรียมยื่นขอดำเนินการธนาคารประเภทนี้

Virtual Bank คืออะไร ต่างจากธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิมที่มีบริการ mobile/ internet banking อย่างไร

• Virtual Bank คือ ธนาคารไร้สาขา หรือ ธนาคารพาณิชย์รูปแบบใหม่ที่ไม่มีสาขา โดยให้บริการผ่านช่องทางดิจิทัลเป็นหลัก ซึ่งผู้ขอจัดตั้ง Virtual Bank ต้องมีความเชี่ยวชาญในการให้บริการผ่านช่องทางดิจิทัล และนำเทคโนโลยี ข้อมูลที่หลากหลาย ทั้งข้อมูลทางการเงินและข้อมูลทางเลือก เช่น พฤติกรรมการใช้จ่าย มาใช้ประเมินความเสี่ยงและวิเคราะห์พฤติกรรมลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้สามารถนำเสนอบริการทางการเงินรูปแบบใหม่ (new value proposition) แก่ลูกค้ากลุ่มต่าง ๆ ได้ครบวงจรและเหมาะสม
• ขณะที่ mobile/ internet banking ของธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิมเป็นเพียงหนึ่งในช่องทางการให้บริการผ่านช่องทางดิจิทัลเท่านั้น

ใครคือกลุ่มลูกค้าเป้าหมายของ Virtual Bank

ธปท. มีความคาดหวังต่อการเปิดให้มี Virtual Bank อย่างไร และประโยชน์ที่ประชาชน/ธุรกิจจะได้รับจาก Virtual Bank

สิ่งที่ ธปท. อยากเห็น (Green Line) จากการเปิด ธนาคารไร้สาขา (Virtual Bank) ในไทย ได้แก่

• การนำเสนอบริการทางการเงินที่ครบวงจรและเหมาะสมกับความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่ม โดยเฉพาะลูกค้ารายย่อย และ SMEs กลุ่ม underserved และ unserved เช่น สินเชื่อเพื่อการประกอบอาชีพ และผลิตภัณฑ์การออม/ลงทุนที่ ส่งเสริมวินัยทางการเงิน ทั้งนี้ ตัวอย่างบริการทางการเงินรูปแบบใหม่ของ Virtual Bank ในต่างประเทศ อาทิ
  1. Virtual Bank ในจีนใช้ข้อมูลทางเลือก (alternative data) และ artificial intelligence ในกระบวนการพิจารณาให้สินเชื่อและประเมินความเสี่ยงลูกค้า จนสามารถให้สินเชื่อขนาดเล็ก (micro credit) แก่ผู้มีรายได้น้อยและ SMEs ที่ไม่เคยได้รับสินเชื่อจากธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิมมาก่อนได้เป็นจำนวนมาก โดยกำหนดวงเงิน ระยะเวลา และอัตราดอกเบี้ย ตามความเสี่ยงที่แท้จริงของลูกค้าแต่ละราย
  2. Virtual Bank ในเกาหลีใต้พัฒนาผลิตภัณฑ์บัญชีออมเงิน 26 สัปดาห์ ที่ลูกค้าสามารถกำหนดจำนวนเงินออมได้เอง และจะได้ virtual gifts ต่าง ๆ เมื่อออมได้ตามเป้าหมาย ซึ่งช่วยส่งเสริมการออมและสร้างวินัยทางการเงินให้แก่คนรุ่นใหม่
• การสร้างประสบการณ์การใช้บริการทางการเงินที่ดีแก่ลูกค้า ด้วยรูปแบบการใช้งาน กระบวนการ และขั้นตอนการใช้บริการผ่านช่องทางดิจิทัลที่ง่าย สะดวก รวดเร็ว ปลอดภัย และสอดคล้องกับวิถีชีวิตของลูกค้า (เช่น Virtual Bank ในแอฟริกาใต้พัฒนากระบวนการเปิดบัญชีที่รวดเร็วภายใน 5 นาที โดยใช้เทคโนโลยีสแกนลายนิ้วมือลูกค้า)
• การช่วยกระตุ้นการแข่งขันในระบบสถาบันการเงินอย่างเหมาะสมเพื่อเอื้อต่อการพัฒนานวัตกรรมและบริการทางการเงินที่ดีขึ้น
• ทั้งคุณภาพ ราคา ความสะดวก และความง่ายต่อการใช้งาน (เช่น ธนาคารพาณิชย์หลายแห่งในฮ่องกงยกเลิกค่ารักษาบัญชี กรณีมีเงินฝากในบัญชีไม่เกิน HKD 5,000 และค่าธรรมเนียมการขอ bank statement และบางแห่งได้พัฒนาบริการด้าน wealth management พร้อมให้ความรู้ด้านลงทุนและบริหารเงินส่วนบุคคล ผ่าน mobile banking เพื่อให้สามารถแข่งขันกับ Virtual Bank ได้

การเปิดให้มี Virtual Bank จะส่งผลกระทบต่อธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิม หรือเข้ามาทดแทนธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิมหรือไม่

• จากประสบการณ์ในต่างประเทศที่ Virtual Bank เปิดให้บริการมาระยะหนึ่ง พบว่าการประกอบธุรกิจของ Virtual Bank ไม่ได้กระทบฐานะและผลประกอบการของธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิมมากนัก แต่ช่วยกระตุ้นการแข่งขันและเพิ่มประสิทธิภาพในระบบการเงิน เช่น พัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการเงินรูปแบบใหม่ที่ตรงกับความต้องการของลูกค้า และลดค่าธรรมเนียมการใช้บริการ
• กรณีไทย คาดว่าการมี Virtual Bank จะกระตุ้นให้เกิดการแข่งขันในระบบสถาบันการเงิน โดยทั้ง Virtual Bank และธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิมจะปรับตัว และเน้นพัฒนานวัตกรรม บริการทางการเงิน ให้ตอบโจทย์ลูกค้าแต่ละกลุ่มยิ่งขึ้น โดยกลุ่มลูกค้าเป้าหมายของธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิม คือ รายย่อยทั่วไป (mass) และลูกค้ารายใหญ่ ขณะที่ลูกค้าของ Virtual Bank จะเน้นไปที่ตลาดเฉพาะกลุ่ม (niche market) อย่างผู้มีรายได้น้อย และ micro SMEs ที่ผู้เล่นกลุ่มเดิมไม่ได้ให้บริการมากนัก

ทำไม ธปท. จำกัดจำนวนใบอนุญาตในเบื้องต้นไว้ไม่เกิน 3 ราย และจะพิจารณาเปิดให้ใบอนุญาตเพิ่มหรือไม่

• ในเบื้องต้น ธปท. จะนำเสนอรายชื่อผู้ที่สมควรได้รับใบอนุญาตให้จัดตั้ง Virtual Bank ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังไม่เกิน 3 ราย เพื่อ
  (1) คัดเลือกผู้ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมที่สุด ที่จะช่วยตอบโจทย์ Green Line ได้อย่างยั่งยืน
  (2) มีจำนวนผู้เล่นใหม่เข้ามาช่วยกระตุ้นการแข่งขันได้อย่างเหมาะสม ไม่มากเกินควรจนเกิดการแข่งขันรุนแรงและสร้างความเสี่ยงต่อเสถียรภาพระบบการเงิน เช่น แข่งขันกันแย่งลูกค้าด้วยกลยุทธ์ราคาจนทำให้สถาบันการเงินไม่สามารถอยู่รอดได้ในระยะยาว หรือแข่งขันกันปล่อยสินเชื่ออย่างไม่รับผิดชอบจนกระตุ้นให้ลูกค้าก่อหนี้เกินตัว
  (3) เอื้อให้ ธปท. กำกับดูแลทั้งด้านความพร้อมในการดำเนินงาน ความมั่นคง และการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ ตลอดจนติดตามพฤติกรรมการประกอบธุรกิจเพื่อไม่ให้เกิดการผูกขาดหรือเอื้อประโยชน์ธุรกิจในเครือได้อย่างรัดกุมและมีประสิทธิภาพ ไม่สร้างความเสี่ยงต่อลูกค้าและเสถียรภาพระบบการเงิน
• ทั้งนี้ หลังจาก Virtual Bank ที่จัดตั้งขึ้นใหม่เปิดดำเนินการไประยะหนึ่งแล้ว ธปท. จะติดตามและประเมินผลการดำเนินงานของ Virtual Bank อย่างต่อเนื่องและใกล้ชิด หากเห็นว่าควรมี Virtual Bank เพิ่มเติมอีก เพื่อให้สามารถตอบโจทย์ Green Line ได้เหมาะสมกับบริบทในขณะนั้น ธปท. และกระทรวงการคลังอาจพิจารณาเปิดรับคำขออนุญาตจัดตั้ง Virtual Bank เพิ่มตามความจำเป็น

ผู้เล่นที่สามารถประกอบธุรกิจ Virtual Bank ได้ต้องเป็นธนาคารพาณิชย์เท่านั้นหรือไม่

หลักเกณฑ์ในการคัดเลือกผู้ขอจัดตั้ง Virtual Bank เช่น ต้องมีฐานะการเงินแข็งแกร่ง จะเอื้อประโยชน์ให้กลุ่มทุนขนาดใหญ่มีความได้เปรียบในการคัดเลือกหรือไม่

• ด้วย Virtual Bank เป็นสถาบันการเงินรูปแบบใหม่ที่สามารถประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์ได้เต็มรูปแบบ โดยใช้เทคโนโลยีเป็นหลักและไม่มีสาขา ดังนั้น ธปท. จึงให้ความสำคัญกับการมีคุณสมบัติและความพร้อมในหลายด้านในการพิจารณาคัดเลือก ซึ่งรวมถึงการมีฐานะการเงินที่แข็งแกร่ง มีเงินทุนเพียงพอสำหรับการลงทุนในเทคโนโลยีและระบบงานสำคัญและรองรับการเริ่มดำเนินธุรกิจของ Virtual Bank ในระยะแรกที่อาจยังไม่มีกำไรด้วย เพื่อให้มั่นใจว่า Virtual Bank จะดำเนินธุรกิจได้อย่างมั่นคง ช่วยตอบโจทย์ Green Line ที่ ธปท. อยากเห็นได้จริง และไม่สร้างความเสี่ยงต่อเสถียรภาพระบบการเงิน ผู้ฝากเงิน และผู้บริโภคในวงกว้าง
• หากบริษัทขนาดกลางที่มีความถนัด หรือจุดแข็งที่สามารถต่อยอดการให้บริการทางการเงินที่ตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมาย และมีคุณสมบัติเหมาะสม อาจร่วมมือกับพันธมิตรทางธุรกิจรายอื่นเพื่อยื่นขอจัดตั้ง Virtual Bank ได้เช่นกัน โดย ธปท. จะพิจารณาผู้สมัครทุกรายภายใต้หลักเกณฑ์เดียวกัน
• นอกจากนี้ หากพิจารณา Virtual Bank ที่เริ่มประกอบธุรกิจมาระยะหนึ่งในกลุ่มประเทศที่จำกัดจำนวนใบอนุญาต และมีเป้าหมายในการเปิดให้มี Virtual Bank ที่คล้ายกับประเทศไทย กล่าวคือ สามารถสร้าง value proposition ให้แก่ระบบการเงินได้ทั้งมิติเพิ่มการเข้าถึงและพัฒนานวัตกรรมทางการเงิน พบว่าผู้ที่ได้รับอนุญาตให้จัดตั้ง Virtual Bank มีโครงสร้างหรือรูปแบบการจัดตั้งที่หลากหลาย (อาทิ การร่วมทุนระหว่างธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิมกับ BigTech หรือระหว่าง FinTech กับผู้ประกอบธุรกิจนอกภาคการเงิน) โดยมีการใช้ประโยชน์จากความถนัดของตนมาต่อยอดและพัฒนาการให้บริการทางการเงินที่ตอบโจทย์เป้าหมายที่ผู้กำกับดูแลกำหนดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

นักลงทุนต่างชาติสามารถยื่นขอจัดตั้ง Virtual Bank ได้หรือไม่

• นักลงทุนต่างชาติสามารถยื่นขอจัดตั้ง Virtual Bank ได้หากมีคุณสมบัติตามที่ ธปท. กำหนด โดยสัดส่วนการถือหุ้นของนักลงทุนต่างชาติใน Virtual Bank ต้องเป็นไปตามที่พระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 กำหนด กล่าวคือ ไม่เกิน 25% ของจำนวนหุ้นที่มีสิทธิออกเสียงและจำหน่ายได้แล้วทั้งหมด โดย ธปท. จะพิจารณาความเป็นต่างชาติจากสัญชาติของผู้ถือหุ้นลำดับสุดท้าย (ultimate shareholder)
• อย่างไรก็ดี ผู้ขอจัดตั้ง Virtual Bank อาจยื่นขอผ่อนผันสัดส่วนการถือหุ้นโดยนักลงทุนต่างชาติได้ ซึ่ง ธปท. จะพิจารณาจากคุณสมบัติ พฤติกรรมของผู้ที่ยื่นขอผ่อนผันสัดส่วนการถือหุ้นดังกล่าวในมิติของความเหมาะสมและความสามารถที่จะสนับสนุนการประกอบธุรกิจ Virtual Bank ได้อย่างยั่งยืน และไม่มีความเสี่ยงที่อาจก่อให้เกิด Red Line

ธปท. มีแนวทางประเมิน business model ของผู้ขอจัดตั้ง Virtual Bank อย่างไร

ธปท. พิจารณาถึงความยั่งยืนของ business model จากหลายปัจจัยประกอบกัน อาทิ

• แผนธุรกิจ (business plan) ที่สะท้อนกลยุทธ์ที่แตกต่างจากคู่แข่งของผู้ขอจัดตั้ง Virtual Bank และแสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการหาและขยายฐานลูกค้า โดยเฉพาะกลุ่ม unserved และ underserved ได้อย่างชัดเจนและเป็นไปได้
• ประสบการณ์และความเชี่ยวชาญด้านการให้บริการดิจิทัล ตลอดจนการเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากข้อมูลในการนำเสนอบริการได้อย่างเป็นรูปธรรม
• แผนหรือโครงสร้างระบบ IT ที่มีความยืดหยุ่นในการเชื่อมต่อกับระบบงานอื่น ๆ อย่างเพียงพอ สามารถปรับเปลี่ยนเพื่อตอบโจทย์
• ความต้องการทางธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ ไม่พึ่งพาระบบงานเก่า หรือ legacy system
• ประมาณการทางการเงิน (financial projection) ภายใต้สมมติฐานที่มีความสมเหตุสมผล โดยคำนึงถึงความเสี่ยงสำคัญอย่างเหมาะสม และสะท้อนให้เห็นถึงความสามารถในการดำเนินธุรกิจและทำกำไรได้ในระยะยาว
• แผนการบริหารความเสี่ยงอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะความเสี่ยงด้านเทคโนโลยี ความเสี่ยงด้านเครดิต และความเสี่ยงอื่น ๆ ที่เกี่ยวกับธุรกิจการเงิน
• โครงสร้างธรรมาภิบาลและแผนงาน ด้านบุคลากร ระบบงาน และกระบวนการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสมกับธุรกิจและสามารถรองรับการขยายธุรกิจได้ในระยะยาว

ผู้เชี่ยวชาญภายนอกที่มีความเป็นอิสระที่จะรับรองแผนธุรกิจ ประมาณการทางการเงิน และแผนการดำเนินงานระบบ IT ต้องมีคุณสมบัติอย่างไร และต้องได้รับความเห็นชอบจาก ธปท. หรือไม่

ธปท. ไม่ได้กำหนดรายชื่อผู้เชี่ยวชาญภายนอกสำหรับการรับรองแผนธุรกิจ ประมาณการทางการเงิน และแผนการดำเนินงานระบบ IT อย่างไรก็ดี ผู้เชี่ยวชาญดังกล่าวจะต้องมีความรู้ความเข้าใจในธุรกิจการเงินการธนาคารและ IT รวมทั้งมีประสบการณ์ในการพิจารณาแผนธุรกิจ การจัดทำประมาณการทางการเงิน และแผนการดำเนินงานระบบ IT โดยเฉพาะด้านโครงสร้างการกำกับดูแล สถาปัตยกรรม และมาตรฐานการบริหารจัดการความเสี่ยงด้าน IT อีกทั้งบุคคลดังกล่าวต้องมีความเป็นอิสระ ไม่เป็นผู้มีส่วนได้เสียกับผู้ขอจัดตั้ง Virtual Bank

ธปท. จะมีกระบวนการคัดเลือกผู้ได้รับใบอนุญาตอย่างไร

ธปท. จะจัดตั้ง “คณะกรรมการพิจารณาคัดเลือก Virtual Bank” (คณะกรรมการพิจารณาคัดเลือกฯ) ซึ่งประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินการธนาคารและด้าน IT ที่ไม่มีส่วนได้เสียหรือเกี่ยวข้องกับผู้ยื่นขอจัดตั้ง Virtual Bank และจัดตั้ง “คณะทำงาน” ที่ช่วยสนับสนุนคณะกรรมการพิจารณาคัดเลือกฯ ที่ประกอบด้วยผู้แทนจากฝ่ายงานที่เกี่ยวข้องใน ธปท. โดย ธปท. จะเสนอผลการพิจารณาของคณะกรรมการพิจารณาคัดเลือกฯ ต่อคณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงิน (กนส.) ก่อนเสนอรายชื่อของผู้ที่สมควรให้จัดตั้ง Virtual Bank จำนวนไม่เกิน 3 ราย ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังพิจารณาเห็นชอบ และหากคณะกรรมการพิจารณาคัดเลือกฯ เห็นว่าผู้ที่สมควรให้จัดตั้ง Virtual Bank มีจำนวนไม่ถึง 3 ราย (เช่น 1 ราย) หรือไม่มีผู้ที่สมควรเลย ธปท. จะเสนอรายชื่อผู้ที่สมควรให้จัดตั้งต่อ กนส. และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ตามผลประเมินจริง

แนวทางกำกับดูแล Virtual Bank เหมือนหรือแตกต่างจากการกำกับดูแลธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิมอย่างไร

Virtual Bank เป็นธนาคารพาณิชย์ประเภทหนึ่ง จึงอยู่ภายใต้กรอบการกำกับดูแลเช่นเดียวกับธนาคารพาณิชย์ในปัจจุบัน โดยมีแนวทางกำกับดูแลตามระดับความเสี่ยง (risk proportionality) ซึ่ง ธปท. จะให้ความสำคัญกับธรรมาภิบาลและวัฒนธรรมความเสี่ยง (risk culture) รวมถึง

• ความต่อเนื่องในการให้บริการของระบบ IT: Virtual Bank ต้องมีความพร้อมในการใช้งานของระบบ (system availability) เข้มกว่าธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิม โดยมีการกำหนด
  (1) ระยะเวลาหยุดชะงักของช่องทางให้บริการหลัก (downtime) รวมทั้งปีต้องไม่เกิน 8 ชั่วโมง สอดคล้องกับการรับประกันคุณภาพการให้บริการ (service level agreement) ที่ระดับ 99.9%
  (2) ระยะเวลากู้คืนระบบ (recovery time) แต่ละครั้งไม่เกิน 2 ชั่วโมง สอดคล้องกับมาตรฐานสากลที่ใช้กับโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินที่สำคัญ
• ประสิทธิภาพในการดูแลลูกค้าผ่านช่องทางดิจิทัล: Virtual Bank ต้องให้ความสำคัญกับกระบวนการนำเสนอผลิตภัณฑ์ผ่านช่องทางดิจิทัล (เช่น ให้ข้อมูลผลิตภัณฑ์/บริการทางการเงินถูกต้องครบถ้วน ขอความยินยอมในการใช้ข้อมูลลูกค้าอย่างเหมาะสม) และมีกระบวนการแก้ไขปัญหาและจัดการเรื่องร้องเรียนที่มีประสิทธิภาพ โดยต้องมีช่องทางรับเรื่องร้องเรียนให้ลูกค้าติดต่อได้สะดวก รวมทั้ง ต้องดำเนินการแก้ไขปัญหาในระยะเวลาที่เหมาะสม นอกจากนี้ ต้องมีแผนรองรับการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่องที่ระบุขั้นตอนให้ลูกค้าสามารถถอนเงินออกได้เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
• ความเหมาะสมของการใช้บริการจากผู้ให้บริการภายนอก (outsourcing): Virtual Bank สามารถ outsource งานที่ไม่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์และระบบ IT ได้เหมือนกับธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิม (เช่น การติดตามทวงถามหนี้) อย่างไรก็ตาม การ outsource ระบบ core banking และโครงสร้างพื้นฐานด้าน IT ที่เกี่ยวข้องกับระบบ core banking จะต้องขออนุญาต ธปท. เป็นรายกรณี โดย ธปท. จะประเมินความเสี่ยงและผลกระทบต่อลูกค้า และระบบสถาบันการเงินในภาพรวม ควบคู่กับประสิทธิภาพของระบบงานที่จะ outsource ด้วย
• นอกจากนี้ เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่มิจฉาชีพจะใช้ Virtual Bank เป็นช่องทางในการกระทำความผิด เช่น การเปิดบัญชีม้า ธปท. ได้กำหนดให้ Virtual Bank ต้องใช้มาตรฐานการยืนยันตัวตน (KYC) เช่นเดียวกับธนาคารพาณิชย์ดั้งเดิม โดย ธปท. ได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สมาคมธนาคารไทย กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน สำนักงานตำรวจแห่งชาติ เพื่อดำเนินการป้องกันและหาแนวทางแก้ไขอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้มั่นใจว่าสถาบันการเงินมีความเข้มงวดในขั้นตอนการตรวจสอบ/พิสูจน์ตัวตนของลูกค้าที่ขอเปิดบัญชีเงินฝากให้มีความถูกต้องครบถ้วนและสอดคล้องกับข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง

ทำไมไม่อนุญาตให้ Virtual Bank มี ATM/ CDM ของตนเอง และ Virtual Bank สามารถให้บริการฝาก/ ถอนเงินสดได้หรือไม่ อย่างไร

• ธปท. ไม่อนุญาตให้ Virtual Bank จัดตั้งสาขาหรือมี ATM/CDM ของตนเอง เพื่อเน้นการให้บริการผ่านช่องทางดิจิทัลเป็นหลัก โดยใช้กระบวนการทำงานใหม่ที่ยืดหยุ่น คล่องตัวขึ้น และมีต้นทุนพนักงาน/สถานที่ลดลง ซึ่งจะตอบโจทย์วิถีชีวิตของคนรุ่นใหม่ที่ต้องการใช้บริการดิจิทัลที่ครบวงจร
• อย่างไรก็ดี Virtual Bank สามารถให้บริการรับฝากเงิน (cash-in) และถอนเงิน (cash-out) ผ่านตัวแทนทางการเงิน (banking agent) หรือเครือข่ายของผู้ให้บริการอื่น เช่น ATM pool ได้ เพื่อสนับสนุนลูกค้าบางกลุ่มที่ยังจำเป็นต้องใช้เงินสดในช่วงที่ระบบการเงินไทยยังไม่พร้อมเข้าสู่กระบวนการดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ ทั้งนี้ Virtual Bank ต้องไม่พึ่งพาช่องทางดังกล่าวมากเกินสมควร

ทำไมการเปิดดำเนินการ Virtual Bank ต้องมี phasing 3-5 ปีก่อนที่จะให้ดำเนินธุรกิจได้เต็มรูปแบบ

• ด้วย Virtual Bank เป็นการดำเนินธุรกิจธนาคารพาณิชย์รูปแบบใหม่ (ไม่มีสาขา โดยใช้เทคโนโลยีและให้บริการผ่านช่องทางดิจิทัลเป็นหลัก) ธปท. จึงกำหนดให้ในช่วงแรก Virtual Bank ต้องดำเนินธุรกิจภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด (phasing) เพื่อให้มั่นใจว่า Virtual Bank จะสามารถดำเนินธุรกิจในช่วงแรกได้อย่างมั่นคงและไม่สร้างความเสี่ยงต่อระบบการเงิน โดย ธปท. จะติดตามความพร้อมในการดำเนินธุรกิจ การออกผลิตภัณฑ์ รวมทั้งการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์การกำกับดูแลอย่างใกล้ชิด
• นอกจากนี้ ในช่วง phasing ธปท. จะติดตามพฤติกรรมของ Virtual Bank อย่างใกล้ชิดว่าต้องไม่มีลักษณะที่เอื้อประโยชน์แก่ผู้ที่เกี่ยวข้อง หรือใช้อำนาจตลาดที่ไม่เหมาะสม เช่น ให้เงื่อนไขการบริการที่ผ่อนปรนมากแก่ธุรกิจในเครือเดียวกันหรือแก่ผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ใช้อำนาจตลาดกำหนดเงื่อนไขที่ผูกมัดคู่ค้าทางธุรกิจว่าต้องมาใช้บริการทางการเงินกับ Virtual Bank ที่เกี่ยวข้องเท่านั้น และจะพิจารณาสั่งการให้ Virtual Bank ปรับปรุงหรือแก้ไขเพิ่มเติม หากพบว่ามีพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม อีกทั้งอาจพิจารณาเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเพิกถอนใบอนุญาตหาก Virtual Bank ไม่ปรับปรุงแก้ไขหรือไม่ปฏิบัติตามข้อสั่งการของ ธปท. อย่างมีนัยหรือโดยเจตนา
• ทั้งนี้ การกำหนดให้มี phasing เป็นแนวทางที่ผู้กำกับดูแลในสิงคโปร์ และมาเลเซีย ใช้ในการกำกับดูแล Virtual Bank ในช่วงเริ่มต้นเช่นกัน โดยกรณีไทย Virtual Bank จะต้องดำเนินธุรกิจภายใต้ phasing เป็นระยะเวลา 3-5 ปี ซึ่งหาก Virtual Bank ดำเนินงานครบ 3 ปี และมีความพร้อมก็สามารถยื่นขอดำเนินธุรกิจเต็มรูปแบบ (full-functioning) ได้

Virtual Bank ทำอะไรได้บ้างตั้งแต่วันแรกที่เปิดดำเนินการ

ธปท. มีการติดตามการดำเนินงานในช่วง phasing อย่างใกล้ชิด ดังนั้น ในการออกผลิตภัณฑ์ทางการเงินใด ๆ นั้น Virtual Bank จะต้องมีความพร้อมด้านกระบวนการภายใน (internal operation/control) ตาม business plan ที่ได้นำเสนอตอนยื่นขอจัดตั้ง เพื่อไม่ให้การประกอบธุรกิจดังกล่าวก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อลูกค้าและระบบการเงิน จากตัวอย่างในต่างประเทศพบว่า Virtual Bank จะทยอยออกผลิตภัณฑ์ทางการเงินตามความพร้อม โดยเริ่มจากการรับฝากเงิน การโอน/ชำระเงิน และการให้สินเชื่อ ก่อนให้บริการประเภทอื่น

หาก Virtual Bank ไม่ผ่านการประเมินในช่วง phasing ธปท. จะดำเนินการอย่างไร

ธปท. จะให้ Virtual Bank ชี้แจงสาเหตุที่ไม่สามารถทำได้ตามแผน และเสนอแผนปรับปรุงแก้ไขก่อน หากพิจารณาว่า

1. มีเหตุผลอันสมควรและมีแผนปรับปรุงแก้ไขที่ชัดเจน ธปท. อาจพิจารณาขยายระยะเวลาช่วง phasing เพื่อให้ Virtual Bank ปรับปรุงแก้ไขก่อนพิจารณาให้เข้าสู่ช่วง full-functioning ต่อไป
2. ไม่ผ่านการประเมินในประเด็นที่อาจส่งผลกระทบอย่างมีนัยต่อเสถียรภาพระบบการเงินหรือผู้บริโภคในวงกว้าง โดยไม่มีเหตุผลอันสมควรหรือไม่มีแผนปรับปรุงแก้ไขที่ชัดเจน ธปท. อาจพิจารณาให้ Virtual Bank เลิกกิจการและเสนอต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง พิจารณาเพิกถอนใบอนุญาต Virtual Bank ต่อไป

ทั้งนี้ Virtual Bank ทุกรายจะต้องจัดทำแผนรองรับกรณีต้องเลิกกิจการ (exit plan) ไว้ล่วงหน้า โดยเตรียมกระบวนการดูแลลูกค้าอย่างเหมาะสม ให้มีเวลาดำเนินการและส่งผลกระทบต่อลูกค้าน้อยที่สุด

การฝากเงินกับ Virtual Bank ได้รับการคุ้มครองจากสถาบันคุ้มครองเงินฝากหรือไม่ อย่างไร

• Virtual Bank ถือเป็นสถาบันการเงินตามกฎหมายว่าด้วยสถาบันคุ้มครองเงินฝาก ซึ่งประกอบด้วยธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุน และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ผู้ฝากเงินใน Virtual Bank จึงจะได้รับความคุ้มครองจากสถาบันคุ้มครองเงินฝากเช่นเดียวกับธนาคารพาณิชย์ในปัจจุบัน
• ทั้งนี้ Virtual Bank มีหน้าที่นำส่งเงินเข้ากองทุนคุ้มครองเงินฝากในอัตราที่กำหนดเช่นเดียวกับสถาบันการเงินอื่น ๆ ซึ่งปัจจุบันกำหนดที่ 0.01% ต่อปี ของยอดเงินฝากถัวเฉลี่ยของบัญชีเงินฝากที่ได้รับการคุ้มครอง

---

สำหรับเจ้าของกิจการ ที่มีปัญหาขาดเงินทุนหมุนเวียน ธนาคารเริ่มคุยยากขึ้น เจ้าหน้าที่ธนาคารที่ดูแล ไม่เหมือนเดิม มาถึงตรงนี้ Antonio Attorney ทีมงานเรา พร้อมที่จะเป็นที่ปรึกษา รับหน้าที่ เจรจา แก้หนี้ ให้กับธุรกิจของคุณนะครับ สนใจติดต่อสอบถาม พูดคุยกับผมได้ ครับ 065-626-4545

หรือ ให้ผมเป็นที่ปรึกษา แบบส่วนตัว

แบบที่ 1 พูดคุยผ่านทางโทรศัพท์ ไม่จำกัดครั้ง คุยกันได้ตลอดชีพ ค่าบริการ 2,500 บาท ตลอดชีพ

แบบที่ 2 สามารถเจอผมได้ 1 ครั้ง คุณอาจจะพาครอบครัวหรือทีมงาน เราพูดคุยกับผมได้ ประชุมร่วมกันครับ วันนี้ขอจำกัดเวลาประมาณไม่เกิน 3 ชั่วโมงนะครับ หลังจากนั้นคุณสามารถโทรศัพท์พูดคุยกับผมได้ไม่จำกัดครั้ง แล้วคุยตลอดชีพได้เช่นเดียวกันครับ แบบที่ 2 ราคาค่าบริการ 7,000 บาทครับ

KBANK 766 2 21897 3 / SCB 407 0 55631 0

เมื่อโอนเงินแล้ว ส่งสลิปโอนเงินมาที่ LineID : @antonio ส่งสลิปมาแล้ว ไม่ต้องทักนะครับ เดี๋ยวข้อความมันจะเลื่อน ผมจะหาไม่เจอว่าใครโอนเงินมา เนื่องจาก ผมมีคนไลน์เข้ามาจำนวนมาก ส่งสลิปมาแล้วรอ ผมจะรีบติดต่อกลับนะครับ

————————————————————————————————————————

แก้หนี้ สร้างหนี้ เราจัดการให้

ติดต่อ LineID : @antonio

ติดตามคลิปดีๆ ในแวดวงการเงิน การธนาคาร และอสังหาริมทรัพย์ ได้ที่ Youtube

และติดตามผมต่อได้ที่ Facebook/AntonioAttorney.Company

สนใจให้ผมเป็นที่ปรึกษาการเงินส่วนตัว คลิกเลยครับ

ดูคลิปพิเศษจาก Antonio https://bit.ly/3wqjila

ติดต่อ ผมที่ email : antonioattorney@gmail.com หรือ LineID : @antonio

ที่ปรึกษาสำหรับ ผู้ประกอบการ SME แก้หนี้ หรือ ขอกู้เงิน สินเชื่อ คลิกเลยครับ Antonio SME